Από την Dr. ιστορικής μουσικολογίας-πιανίστα Δήμητρα Χόνδρου
Το 2025 κυκλοφόρησε σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση από τη βελγική εταιρεία Harp & Co, ο σύμπακτος δίσκος με τίτλο: Hellenic Music for Harp and Bassoon, με έργα του Έλληνα πολυβραβευμένου συνθέτη Γιώργου Κοντογιώργου. Στο cd περιλαμβάνονται δύο έργα, το Tabula Rasa για φαγκότο και άρπα και το Αρχαϊκό Κοντσέρτο για άρπα και έγχορδα. Ερμηνεύουν το Ensemble Harpeggio, ο Μαυρουδής Τρούλλος στο φαγκότο, η Rachel Talitman στην άρπα.
Στο πρώτο έργο, ο συνθέτης ορμώμενος από τα αρχαιοελληνικά όργανα σύριγγα και λύρα, δημιουργεί έναν ηχητικό συνδυασμό: αυτόν του φαγκότου και της άρπας, ώστε με σύγχρονα όργανα να μας δώσει μία γεύση της πολιτιστικής κληρονομιάς των αρχαίων Ελλήνων. Αποτελείται από δέκα διακριτά μένη, καθένα με το ιδιαίτερο ύφος και τον χαρακτήρα του. Πρόκειται για μία περιγραφική σύνθεση με ιμπρεσιονιστικά, και εξπρεσιονιστικά στοιχεία χωρίς όμως να λείπουν και τα μινιμαλιστικά, καθώς και με διευρυμένη έως και ατονική αρμονία, που ενσωματώνει με ιδιαίτερα ευφάνταστο τρόπο το λαϊκό-παραδοσιακό στοιχείο όχι μόνο του τόπου μας, αλλά και άλλων παραδόσεων.
Το ταξίδι του «άγραφου πίνακα», ξεκινά από ένα ηλιοβασίλεμα και μέσω μιας καταιγίδας, ενός σπασμένου καθρέφτη, ενός νυχτερινού εφιάλτη εμπνευσμένος από μία σπουδή του Ligeti, ενός μινιμαλιστικού δρόμου, ενός «πειραγμένου» Τσακώνικου, μιας άριας, μιας άλλης ανάγνωσης του Μικρού Φαύνου του Debussy και μιας Σεφαραδίτικης μελωδίας, καταλήγει σε μία μπαλάντα Χατζηδακικού τύπου. Μέσα από δέκα διαφορετικές και ανεξάρτητες εικόνες-εμπειρίες, ο συνθέτης επιτρέπει στους δύο σολίστες να επιδείξουν τόσο τη δεξιοτεχνία τους όσο και τον αισθησιασμό τους. Στο τέλος της ακρόασης αυτής της σύγχρονης Σουίτας για δύο, νιώθουμε πιο πλούσιοι, μιας και σύμφωνα με το φιλοσοφικό ρεύμα του Εμπειρισμού, η γνώση αποκτάται a posteriori, μέσω της εμπειρίας, της αντίληψης και των αισθήσεων (εξωτερικών και εσωτερικών).
Tο Αρχαϊκό Κοντσέρτο για άρπα και έγχορδα, στηρίζεται στην παράδοση της τριμερούς φόρμας του κοντσέρτου, με τα μέρη να τιτλοφορούνται ανάλογα. Έτσι το πρώτο μέρος έχει τίτλο Το τραγούδι του Σείκιλου εμπνευσμένο από τον Επιτάφιό του. Ο συνθέτης, βάζει από την αρχή του μέρους αυτούσιο το μουσικό θέμα του Επιταφίου που ενδύει τους στίχους «Ὅσον ζῇς, φαίνου…», χρησιμοποιώντας διάφορες συνθετικές τεχνικές όπως ο κανόνας, παντρεύοντας άλλοτε διαλογικά κι άλλοτε ομοφωνικά την άρπα με το σύνολο εγχόρδων. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται το δεύτερο και το τρίτο μέρος, που φέρουν τον τίτλο Πρώτος και Δεύτερος Δελφικός Ύμνος στον Απόλλωνα αντίστοιχα. Ο συνθέτης επεξεργάζεται με ευρηματικό τρόπο τα θέματα του αοιδού Αθήναιου (c. 138 π. Χ.) και του μουσικού Λιμήνιου (c. 128 π. Χ.), που βρέθηκαν χαραγμένα σε μάρμαρο στον Θησαυρό των Αθηναίων.
Ο Ελληνοκύπριος διακεκριμένος φαγκοτίστας Μαυρουδής Τρούλλος και η Ισραηλινή αρπίστα Rachel Talitman έχοντας συνεργαστεί δισκογραφικά στο παρελθόν, καταθέτουν τη δική τους φρέσκια ματιά και ερμηνεία σε αυτήν την πρώτη παρουσίαση των δύο έργων του Κοντογιώργη. Όσον αφορά το έργο Tabula Rasa, ο συνθέτης δίνει το περιθώριο στους δύο ερμηνευτές να αναδείξουν πολλές και διαφορετικές τεχνικές, όπως παράλληλα και την εκφραστικότητά τους στη δομή των φράσεων του κάθε μέρους. Στο Αρχαϊκό Κοντσέρτο, η Talitman μας ταξιδεύει με την άρπα της στον 2ο αιώνα π. Χ., δίνοντάς μας την αίσθηση πως ερμηνεύει το έργο με τον αρχαιοελληνικό πρόγονο του οργάνου. Μία αξιόλογη δισκογραφική πρόταση, η οποία διευρύνει τους ορίζοντες των επιλογών του σύγχρονου ρεπερτορίου για το φαγκότο και την άρπα.
