Από την Dr. ιστορικής μουσικολογίας-πιανίστα Δήμητρα Χόνδρου
Παρακολουθήσαμε την Τρίτη 13/01/2026 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και συγκεκριμένα στην αίθουσα Νίκος Σκαλκώτας, την πολυαναμενόμενη μουσικοθεατρική παράσταση Η Ωραία Ελένη στην Κοιλάδα των Νεκρών Ερώτων.
Εντυπωσιαστήκαμε με τη δύναμη που απέπνεε το κείμενο, μία μέθεξη ποίησης και υπερβατικής αισθαντικότητας, ένας Ύμνος στη Γυναίκα. Ο δρ. Κωνσταντίνος Μπούρας, με βαθιά επίγνωση του πολυεπίπεδου συναισθηματικού κόσμου της γυναικείας φύσης, αλλά και πολυδιάστατου ρόλου της στη ζωή, πλέκει με τέτοιο τρόπο τη δραματουργία, ώστε η ευλογία και η κατάρα να συνιστούν το στημόνι και το υφάδι της, αλληλεπιδρώντας στο μοναδικό ύφασμα που λέγεται ΖΩΗ.
Με αφορμή την αιώνια ομορφιά που αντικατοπτρίζεται στο πρόσωπο της Ωραίας Ελένης, η άλλοτε μυθική καλλονή βρίσκεται σε προχωρημένη ηλικία και μιλά για πρώτη φορά η ίδια, αδιαφορώντας πλέον για τους άνδρες που την εξύμνησαν και τη μνημόνευσαν, μεταξύ αυτών τον Όμηρο, τον Ηρόδοτο, τον Παυσανία, τον Ησύχιο, τον Θεόκριτο, τον Απολλόδωρο, τον Ευριπίδη, τον Goethe, τον D’Annunzio, τον Hofmannsthal και τον Strauss, τον Offenbach, τον Σεφέρη, τον Ρίτσο, τον Μικρούτσικο, δίνοντας ανθρώπινη υπόσταση στη θεϊκή της ύπαρξη.
Η Ελένη όπως παρουσιάζεται στην Κοιλάδα των Νεκρών Ερώτων αντιπροσωπεύει κάθε γυναίκα: του σήμερα, του χθες και του αύριο. Αντιπροσωπεύει την ερωμένη, την τροφό, την ιέρεια, την αμαζόνα, τη γυναίκα που αγαπά με πάθος, που θλίβεται, τη γυναίκα που δε φοβάται να έρθει αντιμέτωπη με τον ωκεανό των συναισθημάτων της αλλά και το κοινωνικό της κατεστημένο.
Η σκηνοθεσία του Κώστα Καπελώνη ήταν λιτή και δωρική όπως λιτά επίσης ήταν τα σκηνικά και τα κοστούμια της Σοφίας Παγώνη, δίνοντας χώρο στον πρωταγωνιστή της βραδιάς που δεν ήταν άλλος από το ίδιο το κείμενο, επιτρέποντας έτσι να αναδυθούν όλα τα χρώματα και οι μυρωδιές των λέξεων, και αφήνοντας τη Γεωργία Ζώη στον ομώνυμο και μοναδικό ρόλο-ως επιλογή του δραματουργού, να δημιουργήσει με τη φωνή της πολυεπίπεδες ηχητικές αποχρώσεις, μεταφέροντάς μας στον χρόνο: από την εποποιία της Τροίας στους πολέμους της σύγχρονης ιστορίας, που έχουν δυστυχώς εκπαραθυρώσει την ομορφιά ανεπιστρεπτί. Η γηραιά Ελένη, γίνεται σύμβολο Ειρήνης. Μιας Ειρήνης που κραυγάζει ενάντια στην κακοποιητική συμπεριφορά (λεκτική και σωματική), στα καθεστώτα του τρόμου. Ένας θρήνος για τους αγαπημένους απολεσθέντες, που αγγίζει την ψυχή και τον νου όλων των ανθρώπων. Ένας καταγγελτικός λόγος για την άρχουσα τάξη, που διεκδικεί το δικαίωμα όλων των ανθρώπων στο ΕΥ ΖΕΙΝ.
Εξαιρετικοί επί σκηνής ήταν η Ζωή Τηγανούρια με το ακορντεόν της, η οποία συνέθεσε πρωτότυπη μουσική ειδικά για την παράσταση, καθώς και ο Στέλιος Γενεράλης στα κρουστά. Κατά τη διάρκεια της βραδιάς, ακούστηκαν παραδοσιακά τραγούδια και μοιρολόγια ερμηνευμένα από την ηθοποιό, ενδύοντας μουσικά τόσο τον πόνο και την απώλεια, όσο τον έρωτα και την ομορφιά. Η εναλλαγή λόγου, μουσικής και μελοποιημένου λόγου, κράτησε το ακροατήριο σε διαρκή συγκινησιακή φόρτιση, συνδυάζοντας εκ διαμέτρου αντίθετης θεματολογίας τραγούδια: από τον έρωτα στο μοιρολόι, και από το μοιρολόι σε έναν τελικό ύμνο για το πανανθρώπινο αγαθό της Ειρήνης, μιας Ειρήνης αναφερόμενη όχι μόνο σε συλλογικό επίπεδο αλλά και ως προσωπική μάχη ενάντια στον εγωκεντρισμό.
