Από την Dr. ιστορικής μουσικολογίας-πιανίστα Δήμητρα Χόνδρου
Την Τρίτη 10/02/2026 παρακολουθήσαμε στο Δημοτικό θέατρο Ολύμπια Μαρία Κάλλας, μία άκρως ενδιαφέρουσα βραδιά με κεντρικό άξονα τρεις ομηρικές ηρωίδες-τρεις εμβληματικές γυναίκες υπό το πρίσμα Ιταλών συνθετών του 17ου αιώνα και όχι μόνο, με τίτλο Πεπρωμένον Φυγείν… Η Κασσάνδρα, η Ελένη και η Ανδρομάχη, μέσα από την σύγχρονη και πρωτότυπη ερευνητική ματιά της Elisa Barbessi, ξαναζωντάνεψαν στον παρόντα χρόνο για να αφηγηθούν η κάθε μία την ιστορία της. Ο συνδυασμός παλαιού και νέου, Μπαρόκ και σύγχρονης ηλεκτρονικής μουσικής, καθώς και πρόζας από τον Ευριπίδη και τον Σεφέρη, σμίλεψε τις χρονικές τάφρους δημιουργώντας μίαν εγγύτητα μεταξύ του χθες και του σήμερα.
Την Κασσάνδρα που αποτέλεσε τον συνεκτικό κρίκο της πρόζας με το λιμπρέττο και τη μουσική, ερμήνευσε με την υπέροχη ζεστή φωνή της η ηθοποιός Μάρθα Τομπουλίδου, της οποίας η σκηνοθετική επιμέλεια απεκδύθηκε κάθε περιττό στολίδι ώστε ο θεατής να παρακολουθήσει απερίσπαστος την εξέλιξη της δραματουργίας μένοντας προσηλωμένος σε αυτή καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης.
Εξαιρετική ήταν η παρουσία της μεσοφώνου Μαίρης Έλεν Νέζη, που ερμήνευσε τον ρόλο της Ανδρομάχης με περίσσια δεξιοτεχνία. Η στυλιστική της προσέγγιση ήταν σαφέστατα αυτή που αρμόζει στο ύφος και στην αισθητική της μουσικής του Ιταλικού Μπαρόκ-ως αποτέλεσμα της μεγάλης της σπουδής και εμπειρίας στο είδος αυτό. Η Μυρσίνη Μαργαρίτη από την άλλη αν και ασθενής, αξιοποίησε όλους τους διαθέσιμους τυπικούς φωνητικούς λαρυγγισμούς που χαρακτηρίζουν την εποχή, ερμηνεύοντας αξιοπρεπέστατα την Ελένη, δίνοντας από καιρού εις καιρόν μια νότα φωτός στα σκοτάδια του ρόλου.
Παρουσιάστηκαν τα έργα: La fuga di Elena Ανώνυμου, ο μονόλογος της Andromaca του Benedetto Marcello σε ποιητικό κείμενο ανωνύμου, η Cantata Ecco chi gia nell’ Asia του Alessandro Stradella, και η Cantata à voce Sola Rendimi Ulisse ingrato του Rocco Ciruti. Η βραδιά έκλεισε με την Cantata à due Elena Invecchiata του Marco Marazzoli.
Τις τρεις μυθικές ηρωίδες της αρχαιότητας πλαισίωσαν με όργανα εποχής η πολυπράγμων Elisa Barbessi στο όργανο, που είχε το βάρος της μουσικολογικής έρευνας καθώς και την επιμέλεια της έκδοσης. Η Barbessi μαζί με την Μάρθα Τομπουλίδου ήταν υπεύθυνες για τη δραματουργία της παράστασης, ενώ την πρωτότυπη μουσική επιμελήθηκε η πολλά υποσχόμενη Νεφέλη Μπερή. Η καταξιωμένη Ελληνίδα τσεμπαλίστα Κατερίνα Κτώνα ήταν όπως πάντα εκπληκτική, αποδεικνύοντας για ακόμα μια φορά τη βαθιά της γνώση και ευαισθησία σε ζητήματα συνοδείας και μπαρόκ αυτοσχεδιασμού, ενώ η πολυτάλαντη Έφη Μηνακούλη με τη θεόρβη της, μας ταξίδεψε μαζί με τον Alexis Bove στο βιολοντσέλο και τις δύο εκλεκτές συναδέλφους τους στις παρελθοντικές πρακτικές του basso continuo. Αξίζει να επισημανθεί, πως και οι τέσσερεις μουσικοί που συνόδευσαν τις ηρωίδες της βραδιάς, φάνηκε να έχουν μελετήσει εν τω βάθει τη μουσική της εποχής, γι’ αυτό και προσέδωσαν με την ερμηνεία τους το ανάλογο χρώμα, αφήνοντας τον απαιτούμενο χώρο στις φωνές να αναδείξουν τον λόγο.
Για τη μετάφραση από τα ιταλικά των ποιητικών κειμένων στους υπέρτιτλους, συνεργάστηκαν η Elisa Barbessi και η Έφη Μηνακούλη.
Ήταν μια παράσταση που άξιζε κανείς να τη δει, γιατί συνδύαζε κείμενα της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας, μελοποιημένα ποιητικά κείμενα της Ιταλίας του 17ου αιώνα, νεοελληνική ποίηση του 20ου αιώνα, και σύγχρονη ηλεκτρονική μουσική του 21ου. Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στην Elisa Barbessi για τη σύλληψη της ιδέας αλλά και στους υπεύθυνους του θεάτρου για την πραγμάτωση μιας τέτοιας καινοφανούς παράστασης.
Ελπίζουμε να έχουμε τη χαρά να επαναληφθεί στον μέλλον.
