H Ήμερη και το εικόνισμα

Η παράσταση «H Ήμερη και το εικόνισμα» πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.

Η Μαρία Φραγκή αναλαμβάνει την δραματουργική επεξεργασία και σκηνική διασκευή ενός αρχικού μονολόγου του ανώνυμου ήρωα, ο οποίος, με αφορμή την αυτοχειρία της γυναίκας του ξετυλίγει ένα κουβάρι πρόσφατων και παλαιότερων αναμνήσεων.  Ο ενεχυροδανειστής σύζυγος αναρωτιέται, προβληματίζεται, απολογείται, ξεδιπλώνοντας μια ακραία και βασανιστική αυτοανάκριση μπροστά στον εξομολογητή του, που δεν είναι άλλος από τον θεατή.  Παίζουν οι ηθοποιοί: Βασίλης Βλάχος (Εκείνος -Ενεχυροδανειστής), Έφη Κεραμίδα (Θεία), Αιμιλιανή Σταυριανίδου (Λουκερία), Τερέζα Καζιτόρη (Εκείνη- Ήμερη).

Στην παράσταση παρακολουθούμε την ολισθηρή διαδρομή από την λογική στο συναίσθημα, από την ομολογία στη σιωπή, ανάμεσα σε δύο πολύ ισχυρά ‘θέλω’ που αποφασίζουν να συνδέσουν τις ζωές τους, παρά τις τεράστιες διαφορές που έχουν: Η μεγάλη διαφορά ηλικίας και κοινωνικοοικονομικής θέσης καθιστά το εγχείρημα της συνύπαρξης καταδικασμένο στην αποτυχία.

Εκ των υστέρων, εκείνος πασχίζει να δώσει νόημα στις ενέργειες που τον οδήγησαν να παντρευτεί μια δεκαεξάχρονη ορφανή και ταλαιπωρημένη κοπέλα, με σκοπό να τη διαμορφώσει σε σύζυγο, στο πλαίσιο της κοινωνικής του αναβάθμισης.  Πολύ γρήγορα το σχέδιό του καταρρέει και αποδεικνύεται ότι η σύζυγός του έχει επίσης μια ισχυρή προσωπικότητα και δικά της ‘θέλω’, τα οποία μέσα στον γάμο-φυλακή την οδηγούν σε αδιέξοδο και πράξεις απελπισίας.

Εκείνη προσπαθεί να διαφύγει από μια ζωή όλο απαγορεύσεις, υποτίμηση και στέρηση με μια εκκωφαντική σιωπή και δεν είναι τυχαίο ότι στις σημειώσεις του Φ. Ντοστογιέφσκι ο αρχικός τίτλος για το κείμενό του ήταν: «Η εκφοβισμένη». Ο τελικός τίτλος «Ήμερη» (Кроткая) αποκαλύπτει όλη την ποιότητα μιας αφήγησης που κινείται ανάμεσα στην τραγωδία, το ψυχογράφημα και την ειρωνεία.

Σε αυτόν τον άξονα κινείται η παράσταση στο θέατρο «Αλεξάνδρεια», αναδεικνύοντας το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο εξελίσσεται το δράμα και επιχειρώντας μία τομή στην διαμόρφωση των συμπεριφορών που γίνονται τόσο ακραίες, βίαιες και οδυνηρές, ώστε στο τέλος να βρουν διέξοδο με την πτώση της γυναίκας στο κενό. Εκείνο, το ίδιο κενό, που βιώνει ο αποτυχημένος Πυγμαλίωνας όταν λέει δίπλα στο άψυχο σώμα της «Τι πείραζε να ζήσει όπως ήθελε; Γιατί την τυράννησα; Γιατί ήθελα να την προσαρμόσω στους ψευτοκανόνες σας;».

Ένα παράδοξο στην υπόθεση αυτής της αυτοκτονίας εμφανίζεται από τον τρόπο που η Γυναίκα επιλέγει να την διαπράξει. Πέφτει στο κενό με ένα εικόνισμα της Παναγίας στα χέρια της. Η πράξη της αυτοχειρίας συνδέει σε ένα επίπεδο την νέα γυναίκα με το ιερό αντικείμενο. Αντί για καταραμένη και έκπτωτη, η Γυναίκα διαφεύγει από τον ψεύτικο «κήπο της Εδέμ», καθαγιασμένη και ανώτερη από τον ταυτισμένο με το ενεχυροδανειστήριο του Άντρα.

«Η Ήμερη και το εικόνισμα» είναι ένα όλον, μια ταυτότητα ζωής και πράξης, που επιτρέπει στον συγγραφέα, τον παρατηρητή, τον ερμηνευτή, να καταθέσουν την αλήθεια τους για τον ψευδή Παράδεισο στον οποίο καταδικάζονται τα ζευγάρια. Παραφράζοντας τον Ζ.Π.Σαρτρ, θα λέγαμε ότι «Η κόλαση είναι ο σιωπηλός Άλλος».  Ο Ντοστογιέφσκι βλέπει τον άνθρωπο μέσα στην κοινωνία της εποχής του αλλά οι αφηγήσεις του φθάνουν ως σήμερα, στη ζωή μας, τους εφιάλτες και τις ελπίδες που ακόμα αναγνωρίζουμε.

Υπό την αιγίδα και με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού

Βοηθός σκηνοθέτη: Έφη Κεραμίδα
Φωτογραφίες -Βίντεο: Δημήτρης Ιωσηφίδης-Χοκμετίδης
Αφίσα-Έντυπα: Τάσσος Ζιάκκας
Κομμώσεις: Μάγδα Βουγιουκλή