Από την Dr. ιστορικής μουσικολογίας-πιανίστα Δήμητρα Χόνδρου
Παρακολουθήσαμε την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026 στο αμφιθέατρο Ιωάννης Δεσποτόπουλος του Ωδείου Αθηνών, το αφιέρωμα της ΚΟΑ στον σπουδαίο αρχιμουσικό, συνθέτη και παιδαγωγό Οδυσσέα Δημητριάδη ποντιακής καταγωγής, γεννημένο στο Μπατούμι της Γεωργίας (τότε Ρωσικής Αυτοκρατορίας), που διέπρεψε στη μετέπειτα Σοβιετική Ένωση και τιμήθηκε το 1958 με το βραβείο «Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ». Εκείνη τη χρονιά, επισκέφθηκε τη χώρα μας ως αντιπρόεδρος του Σοβιετοελληνικού σωματείου(αδελφό με τον Ελληνοσοβιετικό Σύνδεσμο) με σκοπό την προώθηση Ελλήνων συνθετών καθώς και την καλλιέργεια πνευματικών και πολιτιστικών σχέσεωνμεταξύ των μερών. Στην Ελλάδα, τιμήθηκε με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1996, ενώ δύο χρόνια αργότερα, του απονεμήθηκε το Χρυσό Μετάλλιο της Πόλης των Αθηνών και ανακηρύχτηκε Πρέσβης του Ελληνισμού.
Συνέπραξε με όλες τις ελληνικές ορχήστρες, ενώ με την ορχήστρα της ΕΛΣ συνεργάστηκε την περίοδο 1975-1996, διευθύνοντας ποικίλο ρεπερτόριο. Ιστορικές έχουν μείνει οι ερμηνείες του σε έργα Ρωσικού ρεπερτορίου όπως οι όπερες Ντάμα Πίκα και Ευγένιος Ονιέγκιν του Τσαϊκόφσκι, Αρραβωνιάσματα στο Μοναστήρι του Προκόφιεφ, και Μπορίς Γκοντούνοφ του Μουσσόργκσκι.Διηύθυνε μεταξύ άλλων και ελληνικές όπερες όπως Το δαχτυλίδι της μάνας του Καλομοίρη και τη Φλόρα Μιράμπιλις του Σαμάρα σε δική του ενορχήστρωση.
Οφείλουμε να επισημάνουμε πως η επιλογή των καλλιτεχνών που πλαισίωσαν τη συναυλία, δεν ήταν διόλου τυχαία. Πρώτα-πρώτα ο αρχιμουσικός, βιολονίστας και ερευνητής Χρήστος Κολοβός, διδάκτωρτου Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ που είχε την ευθύνη της διεύθυνσης, υπήρξε ένας από τους μαθητές του αείμνηστου Δημητριάδη. Βαθύς γνώστης του Ρωσικού ρεπερτορίου-οπερατικού και μη, με πολύ μεγάλη φροντίδα και αγάπη παρουσίασε μία αξέχαστη βραδιά έργων και αποσπασμάτων που σπάνια ακούγονται, όπως η εισαγωγή από την όπερα Ηλιοβασίλεμα (γεωργ. Νταϊσή, 1923) του Γεωργιανού Ζαχαρία Παλιασβίλι(1871-1933) που άνοιξε το δεύτερο μέρος, η οποίαθεωρείται σταθμός στη γεωργιανή μουσική. Στη συναυλία, παρουσιάστηκε η καντσονέτα για ορχήστρα εγχόρδων Σαμιώτισσα του Οδυσσέα Δημητριάδη ως φόρος τιμής στην καλλιτεχνική του προσφορά, ενώ η μπαγκέτα του Χρήστου Κολοβού μας ταξίδεψε στον μαγικό κόσμο των Τσαϊκόφσκι, Ραχμάνινοφ, Μπορόντιν και Μουσσόργκσκι.
Σολίστ της βραδιάς είχε προγραμματιστεί αρχικώς να είναι ο μεγάλος και αξιοζήλευτος για το υπέροχο χρώμα της φωνής του Γεωργιανός μπάσσος Paata Burchuladze (Παάτα Μπουρσουλάτζε). Κατά τη διάρκεια όμως των ετών 2024-5, στη Γεωργία ξέσπασε πολιτική κρίση με έντονες κοινωνικές αναταραχές και μαζικές διαδηλώσεις, θύμα των οποίων υπήρξε ο Μπουρσουλάτζε. Δυστυχώς,λόγω της εμπλοκής του με τα πολιτικά δρώμενα της χώρας του, ετέθη υπό κράτηση από τις αρχές. Παρόλο που μέχρι την τελευταία στιγμή ελπίζαμε όλοι οι μουσικόφιλοι στην Ελλάδα πως το ζήτημα θα είχε διευθετηθεί, εντούτοις με μεγάλη μας λύπη πληροφορηθήκαμε το αντίθετο. Έτσι, αντικαταστάθηκε από τον Αλέξανδρο Σταυρακάκη, τον νικητή του 16ουδιαγωνισμού Τσαϊκόφσκι και μαθητή μεταξύ άλλων του Μπουρσουλάτζε, ο οποίος αν και ήταν βαριά κρυωμένος στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, ερμηνεύοντας συγκλονιστικά τον ρόλο του Μπορίς Γκοντούνοφ από την ομώνυμη όπερα του Μουσσόργκσκι.
Αξίζουν συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές της ΚΟΑ, για την επιλογή τους να τιμήσουν τον Οδυσσέα Δημητριάδη και ευχόμαστε να υπάρξουν στο μέλλον αντίστοιχα αφιερώματα και για άλλους Έλληνες που μας τιμούν διεθνώς.
