2

Φάουστ

Συγγραφέας: Johann Wolfgang von Goethe
Μετάφραση: ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΡΚΑΡΗΣ
Δραματουργία: ARMIN KERBER
Σκηνοθέτης: Μιχαήλ Μαρμαρινός
Σκηνογραφία: KENNY MACLELLAN
Κοστούμια: ΜΑΓΙΟΥ ΤΡΙΚΕΡΙΩΤΗ
Φωτισμοί: ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΡΑΚΟΥΛΑΡΑΚΟΣ
Ερμηνεύουν:

ΔΙΑΝΟΜΗ:
ΦΑΟΥΣΤ: ΑΚΥΛΛΑΣ ΚΑΡΑΖΗΣΗΣ
ΜΕΦΙΣΤΟΦΕΛΗΣ: ΕΛΕΝΑ ΤΟΠΑΛΙΔΟΥ, ΕΥΗ ΣΑΟΥΛΙΔΟΥ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΙΝΙΑΡΗΣ, ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΗΜΟΥ, ΦΟΙΒΟΣ ΡΙΜΕΝΑΣ, ΝΙΚΟΛΑΣ ΧΑΝΑΚΟΥΛΑΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ: ΔΑΦΝΗ ΙΩΑΚΕΙΜΙΔΟΥ-ΠΑΤΑΚΙΑ, ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΗΜΟΥ, ΕΥΗ ΣΑΟΥΛΙΔΟΥ, ΗΛΕΚΤΡΑ ΝΙΚΟΛΟΥΖΟΥ, ΕΛΕΝΑ ΤΟΠΑΛΙΔΟΥ, ΣΜΑΡΩ ΓΑΪΤΑΝΙΔΟΥ
ΒΑΓΚΝΕΡ (ΜΑΘΗΤΗΣ ΦΑΟΥΣΤ): ΝΙΚΟΛΑΣ ΧΑΝΑΚΟΥΛΑΣ
ΜΑΓΙΣΣΑ: ΗΛΕΚΤΡΑ ΝΙΚΟΛΟΥΖΟΥ
ΜΑΡΘΑ (ΓΕΙΤΟΝΙΣΣΑ): ΣΜΑΡΩ ΓΑΪΤΑΝΙΔΟΥ
ΒΑΛΕΝΤΙΝ (ΑΔΕΛΦΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΣ): ΦΟΙΒΟΣ ΡΙΜΕΝΑΣ
ΠΝΕΥΜΑΤΑ, ΧΟΡΟΣ ΑΓΓΕΛΩΝ, ΧΟΡΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ, ΠΕΡΙΠΑΤΗΤΕΣ, ΠΑΡΕΑ ΚΕΦΑΤΩΝ ΠΑΛΙΚΑΡΙΩΝ, ΖΩΑ, ΦΑΝΤΑΡΟΙ, ΧΟΡΟΣ ΜΑΓΙΣΣΩΝ, ΦΩΝΕΣ

Περιγραφή

Τρία χρόνια μετά την τελετή των εγκαινίων της, σε δική του σύλληψη και σκηνοθεσία, ο Μιχαήλ Μαρμαρινός επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης και, για πρώτη φορά, καταπιάνεται με τον αρχετυπικό μύθο της νεότερης ευρωπαϊκής σκέψης, αυτόν του Φάουστ.

Περισσότερα

Αντλώντας το υλικό του από το έργο-κοιτίδα του νεότερου ευρωπαϊκού πνεύματος, τον «Φάουστ» (1828-29) του Johann Wolfgang von Goethe, στην έμμετρη μετάφραση του Πέτρου Μάρκαρη, έχοντας επισκεφτεί τον προγενέστερο «Δόκτορα Φάουστους» (1604) του Christopher Marlowe και αξιοποιώντας τόσο τις μεταμορφώσεις του μύθου όσο και μια σειρά από διακειμενικές αναφορές, μεταγραφές, ίσως και προσωπικές αφηγήσεις και ομολογίες, ο Μαρμαρινός «διευθύνει» μια παράσταση-περιπέτεια στο βυθό της Δυτικής ποίησης, φιλοσοφίας και ιστορίας, αλλά και της ανθρώπινης ψυχής, με έναν εξαιρετικό θίασο και τον Ακύλλα Καραζήση στις διαδρομές του Φάουστ.

«Μια απόλυτα προσωπική κατάβαση στη σκοτεινιά της ανθρώπινης Επιθυμίας, σ’ αυτήν τη Νέκυια του ευρωπαϊκού πνεύματος, σε ένα κείμενο / επιχείρημα που ταξιδεύει μαζί μας σε κάθε κρίσιμη περίοδο της ανθρώπινης Ιστορίας». Έτσι περιγράφει το πολλά υποσχόμενο εγχείρημα ο ίδιος ο πρωτοπόρος Έλληνας σκηνοθέτης, που εδώ και τριάντα χρόνια μάς προσφέρει ρηξικέλευθα θεατρικά διαβήματα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ο Γκέοργκ (ή, κατ’ άλλους, Γιόχαν) Φάουστ ήταν πιθανότατα υπαρκτό πρόσωπο που έζησε στη Γερμανία. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, πρέπει να γεννήθηκε μεταξύ 1460-70 και να πέθανε μεταξύ 1536-39. Ήταν, κατά κάποιον τρόπο, ένας «μάγος», δηλαδή αστρολόγος, γυρολόγος και ενδεχομένως αγύρτης και τυχοδιώκτης. Ενώ βρισκόταν ακόμη στη ζωή, έδινε στους συγχρόνους του τροφή για διάφορες δοξασίες. Λίγες δεκαετίες μετά το θάνατό του, δημιουργήθηκαν θρύλοι γύρω από τις παράδοξες συνθήκες του θανάτου του σύμφωνα με κάποιο χρονικό, τον στραγγάλισε ο Διάβολος. Το 1535 ή το 1537, μάλιστα, ο Λούθηρος αναφέρεται στον Φάουστ ως κάποιον που έκανε συμφωνία με τον Διάβολο. Σε όλη τη διάρκεια του 16ου αιώνα ο θρύλος του Φάουστ ήταν από τους πιο δημοφιλείς: γράφονταν γι’ αυτόν λαϊκά αναγνώσματα, μπαλάντες, κουκλοθέατρα και παρωδίες, ενώ γκραβούρες, χαρακτικά και ξυλογραφίες απεικόνιζαν έναν άνδρα να πουλά τη ψυχή του στο Διάβολο…

Ο Φάουστ και ο θρύλος του έμελλε να αποδειχθούν από τους πλέον επιδραστικούς -άμεσα ή έμμεσα- στην ανθρώπινη σκέψη και τέχνη. Ανάμεσα στις σημαντικότερες διασκευές του μύθου είναι η τραγωδία Δόκτωρ Φάουστους (1604) του Κρίστοφερ Μάρλοου. Διακόσια χρόνια αργότερα, ο Γκαίτε γράφει τον «Φάουστ», έργο-ζωής για τον ίδιο και θεμέλιος λίθος του νεότερου ευρωπαϊκού πνεύματος. Ο Hector Berlioz γράφει τη δραματική συμφωνία «Η καταδίκη του Φάουστ» (1828) και ο Charles Gounod την «όπερα Φάουστ» (1859), για να αναφερθούμε σε δύο μόνο από τις πολυάριθμες μουσικές μεταμορφώσεις του μύθου. Στον 20ό αιώνα, ας περιοριστούμε σε δύο μόνο από τις μεταγραφές του: το «Μεφίστο –Μυθιστόρημα μιας καριέρας του Klaus Mann» (1936) και το «Δόκτωρ Φάουστους» του πατέρα του, Thomas Mann (1947). Στον κινηματογράφο, υπολογίζεται πως η ιστορία του Φάουστ έχει μεταφερθεί περισσότερες από 200 φορές, με πιο πρόσφατη τη βραβευμένη ρώσικη ταινία του Αλεξάντερ Σοκούροφ «Φάουστ» (2011, «Χρυσός Λέων» στο 68ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας).

Στην Ελλάδα, ο «Φάουστ» ανέβηκε για πρώτη φορά από επαγγελματικό θίασο το 1904 στο Βασιλικό Θέατρο (μετέπειτα Εθνικό), από τον σκηνοθέτη Θωμά Οικονόμου, στη μετάφραση του Κωνσταντίνου Χατζόπουλου (εκδόσεις Εστία). Ο Εδμόνδος Φυρστ ερμήνευε τον Φάουστ, ο Νικόλαος Ζάνος τον Μεφιστοφελή και η Μαρίκα Κοτοπούλη τη Μαργαρίτα.

Στην παράσταση του Μιχαήλ Μαρμαρινού ακούγεται η έμμετρη μετάφραση του γνωστού μεταφραστή, συγγραφέα και σεναριογράφου Πέτρου Μάρκαρη στον «Φάουστ» του Γκαίτε, η οποία κυκλοφορεί στα ελληνικά, σε δίγλωσση μάλιστα έκδοση και με εισαγωγή και σχόλια του μεταφραστή, από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης. Πρόκειται για ένα μεταφραστικό άθλο, αν αναλογιστούμε πως η τραγωδία του Γκαίτε είναι ένα έργο συνολικής έκτασης 12.111 στίχων. Ο Μάρκαρης ξεκίνησε τη μετάφραση του «Φάουστ» τον Ιούνιο του 1997, ύστερα από πρόταση του Νίκου Κούρκουλου, ο οποίος επιθυμούσε να ανεβάσει το έργο του Γκαίτε στο Εθνικό Θέατρο. Ο Μάρκαρης ολοκλήρωσε τη μετάφραση τον Ιούλιο του 2000 – ήταν «ένα θηριώδες εγχείρημα», όπως έχει παραδεχτεί, απόλυτα δικαιωμένο όμως αν κρίνουμε από το θαυμαστό αποτέλεσμα. Τελικά, η μετάφραση του Μάρκαρη αξιοποιήθηκε μεν στο Εθνικό θέατρο αλλά μετά το θάνατο του Νίκου Κούρκουλου, στην παράσταση «Φάουστ» που ανέβηκε το 2009 στο Εθνικό Θέατρο σε από κοινού σκηνοθεσία – δραματουργική επεξεργασία των Γιώργου Γάλλου, Βασίλη Μαυρογεωργίου, Αργύρη Ξάφη, ομάδας blitz (Γιώργος Βαλαής, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής) και Αργυρώς Χιώτη.

Τη δραματουργική επεξεργασία της παράστασης έχει αναλάβει ένας από τους πιο διακεκριμένους δραματουργούς της Ευρώπης, ο γερμανικής καταγωγής Άρμιν Κέρμπερ. Συνεργάτης πολλών ευρωπαϊκών θεάτρων, όπως του Theater Neumarkt της Ζυρίχης, του Stadttheater της Βέρνης, του Stadsteater της Ουψάλα και του Nederlands Danse Theater της Χάγης, ο Κέρμπερ είναι επίσης καθηγητής πανεπιστημίου και συνεργάτης του πολιτιστικού περιοδικού για τις σύγχρονες παραστατικές τέχνες "DU-Magazine". Το 2012 συνεργάστηκε με το Εθνικό θέατρο της Ελλάδας ως δραματουργός στην παράσταση «Ορφέας στον Άδη», που ανέβηκε σε σκηνοθεσία της Ελβετίδας Barbara Weber.

ΜΟΥΣΙΚΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΧΟΥ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΜΑΡΩΤΟΣ
ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ: ΜΥΡΤΩ ΠΕΡΒΟΛΑΡΑΚΗ
ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΗΧΟΥ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΩΚΟΣ - STUDIO 19ST
ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΡΕΝΑ ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗ
Β’ ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ: ΝΕΦΕΛΗ ΜΥΡΩΔΙΑ
ΒΟΗΘΟΙ ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΟΥ: ΕΥΑ ΓΟΥΛΑΚΟΥ, ΔΑΝΑΗ ΕΛΕΥΣΙΝΙΩΤΗ
ΠΑΡΑΓΩΓΗ: ΣΤΕΓΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΩΝΑΣΗ
Ευχαριστούμε τους Δήμητρα Δεριζιώτη, Άρη Θεοδωρόπουλο, Βασίλη Κασμά, Σπύρο Λάμπρου, Σωτήρη Παύλου, Γιάννη Φαράντο και τις εκδόσεις Γαβριηλίδης από τις οποίες κυκλοφορεί ο «Φάουστ».

Φωτογραφίες

Βίντεο

Πότε & Πού

Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση

από 24/05 έως 24/05
Λεωφόρος Συγγρού 107-109
Τηλ: 2109005800 Email: [email protected] Website: www.sgt.gr/

Πληροφορίες: 2109005800

Ημέρες & Ώρες
Δ
Τ
Τ
Π
Π
Σ
Κ