Sumud: η ριζωμένη αντίσταση

ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Το έργο Sumud είναι θεατρικός μονόλογος σε δέκα εικόνες για την αντίσταση, εμπνευσμένος από τον αγώνα του παλαιστινιακού λαού.

Στο έργο, η Αχέντ στέκεται στη ρίζα μιας ελιάς. Δεν φεύγει, δεν κρύβεται, δεν προσπαθεί να δραπετεύσει. Επιλέγει να παραμείνει, ριζωμένη εκεί όπου οι πρόγονοι της ρίζωσαν. Η επιλογή να προτιμήσει τον θάνατο από τη φυγή, δεν είναι μελαγχολική παραίτηση, αλλά πράξη αντίστασης, ύστατη μορφή μαρτυρίας.

Η τραγική μορφή της Αντιγόνης του σήμερα αντηχεί δυνατά εδώ. Όπως εκείνη αρνήθηκε να υποταχθεί στον νόμο της εξουσίας και διάλεξε τον θάνατο για να υπερασπιστεί το δίκαιο των νεκρών, έτσι και η Αχέντ επιλέγει να σταθεί απέναντι στην υπεροπλία, στην εκδίωξη, στην αδικία. Η ελιά καιόμενη, κατεχόμενη, γίνεται ο τάφος και το ιερό της, το δέντρο που της επιτρέπει να πει: «εδώ ανήκω, εδώ μένω».

Η σκηνή έχει και μια βαθιά θρησκευτική συνδήλωση. Ο μάρτυρας δεν είναι απλώς θύμα βίας· είναι αυτός που μετατρέπει τον θάνατό του σε λόγο πίστης. Έτσι και η Αχέντ του Sumud είναι «μάρτυρας», θυσιάζεται για τον τόπο, τη μνήμη, την ίδια τη ζωή του λαού που κινδυνεύει να ξεριζωθεί. Η ελιά, το δέντρο της ειρήνης και του φωτός, μεταμορφώνεται σε σταυρό και σε άξονα της μαρτυρίας της.

Το Sumud δεν είναι απλή πολιτική δήλωση· είναι ποιητική αναμέτρηση με το ίδιο το ερώτημα του ανήκειν. Το «μένω εδώ» γίνεται σύνθημα, αλλά και τραγούδι. Ο θάνατος δεν παρουσιάζεται ως ήττα, αλλά ως επιλογή αξιοπρέπειας.

Η εικόνα της Αχέντ στη ρίζα της ελιάς είναι μια εικόνα που δεν σβήνει εύκολα: μια νέα γυναίκα που αρνείται τη λογική της διασποράς και διαλέγει να γίνει κομμάτι του εδάφους, μάρτυρας που υπενθυμίζει ότι η αλήθεια της ψυχής δεν μετριέται με την παράταση της ζωής, αλλά με το νόημα της παρουσίας.

Το Sumud είναι μια κραυγή. Μια πρόσκληση να δούμε ξανά το θέατρο ως χώρο όπου η τραγωδία γίνεται πολιτική πράξη, και όπου η Αντιγόνη ζει ακόμη, με νέα πρόσωπα, σε νέες ρίζες, κάτω από τις ίδιες ελιές.