190

Αδαμαντία

Συγγραφέας: Παναγιώτης Μέντης
Σκηνοθέτης: Κωστής Καπελώνης
Ερμηνεύουν: Μάνια Παπαδημητρίου

Περιγραφή

Η Μάνια Παπαδημητρίου τραγουδά, αλλάζει πρόσωπα ανάλογα με τις εποχές, για να δώσει ένα πρόσωπο στην Κυρία Αδαμαντία, μια συνηθισμένη γυναίκα που προσπαθεί να επιβιώσει και να φροντίσει τα παιδιά της, δηλαδή το μέλλον της πατρίδας.
Το έργο είναι βασισμένο σε μια πραγματική αλληλογραφία που περίμενε χρόνια την ανακάλυψη της από τον Κωστή Καπελώνη. Ο Παναγιώτης Μέντης μετέτρεψε το πρωτογενές υλικό σε θεατρικό έργο. Η Μάνια Παπαδημητρίου θα δώσει σάρκα και οστά, χιούμορ και συγκίνηση στην Αδαμαντία.

Περισσότερα

Η Αδαμαντία, αγωνιά να επιβιώσει κτίζοντας στην άμμο της Αφρικανικής ερήµου την διαρκώς µετέωρη προσωπική της περιπέτεια. Γυναίκα και Άνδρας, Μάνα και Πατέρας σε µια οικογένεια που της ζητά να απολογηθεί για όσα λαχτάρησε, αλλά δεν τα έζησε. Από ένα νησί του Αιγαίου, στη Θεσσαλονίκη, στην Αλεξάνδρεια, στο Κάϊρο, στην Αθήνα. Ελλάδα και Αίγυπτος, αλλά πουθενά ρίζα και φιλόξενη πατρίδα. Η Ελλάδα µετά τον εµφύλιο. Η Ελλάδα του Καραµανλή, της Δικτατορίας, η Ελλάδα του Ανδρέα. Παράλληλα µε την Αίγυπτο του Νάσερ, του Σαντάτ, του Μουµπάρακ. Γεγονότα στο Σουέζ και στην Κύπρο. Πόλεµος των έξι ηµερών, Πολυτεχνείο… Και δίπλα σε όλα αυτά η ζωή µιας γυναίκας, που πρέπει να φέρει σε πέρας αυτά, που είναι οι δικές της προτεραιότητες. Που πρέπει να µεγαλώσει τα παιδιά της, µέσα σε ένα περιβάλλον που απαιτεί συµβάσεις και συµβιβασµούς.

Σκηνοθεσία: Κωστής Καπελώνης
Σκηνικά: Μανώλης Ζαχαριουδάκης
Κοστούμια: Κατερίνα Σωτηρίου
Μουσική: Σταύρος Σιόλας
Επιμέλεια κίνησης: Ειρήνη Στρατηγοπούλου
Φωτισμοί: Κωστής Καπελώνης
Βοηθός σκηνοθέτη: Κατερίνα Παπαναστασάτου
Φωτογραφίες: Μυρτώ Αποστολίδου
Σημείωμα του σκηνοθέτη για την ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ

Η χρησιμότητα των μικρών πραγμάτων

Ανέκαθεν η Τέχνη καταπιάνεται με τα μικρά κι ασήμαντα και θέλει να τους δώσει μέγεθος κι ομορφιά. Κάποιος απ´ τους δασκάλους, ο Λαζάνης μάλλον, κράτησε σε ένα ντουλάπι στο θέατρο στη Φρυνίχου ένα φάκελο με 120 γράμματα, που έστελνε απ´ την Ελλάδα, στη διάρκεια μιας δεκαετίας, κάποια κυρία Αδαμαντία στον άντρα της στην Αίγυπτο. Προφανώς ο δάσκαλος θεώρησε πως αυτό το υλικό, το μικρό κι ασήμαντο, μπορεί το Θέατρο να το χρειαστεί. Ανακάλυψα τα ξεχασμένα γράμματα πριν δυο χρόνια και θεώρησα την ανακάλυψη μήνυμα απ´ το δάσκαλο. Διάβασα τα γράμματα και φαντάστηκα, σαν ένα παραμύθι, τη ζωή της κυρίας Αδαμαντίας. Μια ζωή κοινή και συνηθισμένη, σαν της μάνας μας. Που ταξίδευε δίπλα στην Ιστορία χωρίς να νοιάζεται για τα ιστορικά πρόσωπα. Γιατί ο απλός άνθρωπος ζει τη δίκη του καθημερινότητα, τα προσωπικά του γεγονότα, γεγονότα που δεν καταδέχεται να εξιστορήσει η πολύτομη επίσημη Ιστορία. Έδωσα το υλικό στον Παναγιώτη Mέντη, (το είχαμε ξανακάνει αυτό το κατά παραγγελίαν), με μια προσθήκη που δεν ήταν γραμμένη στις επιστολές, ότι η Αδαμαντία, είναι σαν την Κλυταιμνήστρα. Δεν είναι μεν βασίλισσα, αλλά έχει δυο κόρες κι ένα γιο και περιμένει δέκα χρόνια τον άντρα της να επιστρέψει. Ο Παναγιώτης πρόσθεσε αρώματα αιγυπτιακά, κρυμμένες ψυχολογίες και κάτι απόκρυφα μαγικά και έφτιαξε ένα κείμενο πρόβας, που παραδώσαμε στη Μάνια. Και η Μάνια Παπαδημητρίου βάζοντας τη υποκριτική της δεινότητα και το θεατρικό παρελθόν της, με τη βοήθεια των τραγουδιών του Σταύρου Σιόλα, ντυμένη με τα ρούχα της Κατερίνας Σωτηρίου, στο "σκηνικό" του Μανώλη Ζαχαριουδάκη, θα επιχειρήσει να ζωντανέψει το θεατρικό πρόσωπο μιας γυναίκας που κάποτε υπήρξε. Ή μήπως δεν υπήρξε; Μιας γυναίκας, πάντως, που επέζησε της Ιστορίας. Και αυτό το οφείλει στο Θέατρο. | Κωστής Καπελώνης

Σημείωμα του συγγραφέα για την ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ

Γι’ αυτό «το επιθυμώ» που τόσα κρύβει.

Στερεότυπο στη μεταξύ συγγενών αλληλογραφία το: «Είμαι» ή «είμαστε καλά», «το αυτό επιθυμώ» ή «επιθυμούμε δι εσέ» ή «δι εσάς».Κι αυτό το στερεότυπο γραφόταν και ξαναγραφόταν χρόνια ολόκληρα πριν τα SMS και τα κάθε είδους ηλεκτρονικά μηνύματα, που κι αυτά έχουν τα δικά τους στερεότυπα. Τι συνέβαινε όμως κάτω απ’ αυτά τα τετριμμένα λόγια. Τι ένοιωθε αυτός που έγραφε: «Είμαι καλά το αυτό επιθυμώ και δι εσέ;»... Τι ένοιωθε αυτός που το διάβαζε;... Η απόσταση, η στέρηση, η λαχτάρα, η αίσθηση και η ψευδαίσθηση, τι υπόσταση έπαιρναν στην ανάγνωση αυτού του επαναλαμβανόμενου μοτίβου επικοινωνίας;Γι’ αυτά θέλησε να μιλήσει η κυρία Αδαμαντία. Δεν έχει σημασία ποιος την άκουσε ή ποιος θα την ακούσει να βάζει λόγια στη σιωπή της. Στη σιωπή που έδινε ήχο εσωτερικό και κουράγιο για να βιωθεί μια ζωή φορτωμένη με υποχρεώσεις και άδεια από τη ζεστασιά του άλλου, του συντρόφου, του συζύγου, του ανθρώπου που ολοκληρώνει την ύπαρξη μας θεραπεύοντας τις ανάγκες του σώματος και της ψυχής.Γράφοντας τη μυθοπλασία της ζωής αυτής της γυναίκας, προσπάθησα να αφουγκρασθώ τι υπήρχε κάτω από τις λέξεις της. Όσες διάβασα κι όσες τη χρέωσα να πει. Γεννιόμαστε, μεγαλώνουμε, βιώνουμε τις συνθήκες δουλειά, γάμος, παιδιά. Παράλληλα όμως είμαστε διαρκώς άνθρωποι. Κι ο άνθρωπος ακόμα και ο πιο σκληρός, κι ο πιο εξασκημένος στη μοναξιά ή την αυταπάρνηση, είναι άνθρωπος. Και σαν άνθρωπος λαχταρά! Θέλει να πάρει και να δώσει.«Είμαι καλά, αυτό επιθυμώ και δι εσέ!»... Αυτές οι ομολογημένες και οι ανομολόγητες επιθυμίες είναι η ιστορία του κόσμου όλου. Οι προσωπικές ιστορίες είναι το νερό στο μύλο της ιστορίας, της αληθινής ιστορίας που δεν γίνεται ποτέ βιβλίο, γίνεται όμως αίσθημα και πείρα που αν τα σεβαστούμε μαθαίνουμε πολλά. Η ιστορία της Αδαμαντίας... Η κυρία Αδαμαντία μιας αλληλογραφίας και του Παναγιώτη, του Κωστή, της Μάνιας, του Σταύρου, του Μανώλη, της Κατερίνας, της Ειρήνης, της Κατερίνας, έγινε θεατρικό έργο. Ας τη δούμε κι ας την ακούσουμε. | Παναγιώτης Μέντης

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. "'Εμ, οι φωτογραφίες δεν μιλούν, Γιάννη!"...
    Η "Αδαμαντία" του Παναγιώτη Μέντη, στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, δεν είναι το έργο που θα μείνει κλασσικό στο πέρασμα των αιώνων. Η ίδια η Αδαμαντία δεν είναι η ηρωίδα με τα μεγάλα πάθη, που ονειρεύεται ο κάθε μεγάλος δραματουργός να πλάσει. Η Αδαμαντία είναι μια απλή γυναίκα του λαού από τη Λήμνο, απόφοιτη δημοτικού, που παντρεύτηκε, έζησε για το μεγαλύτερο διάστημα της; ζωής της μακριά από τον άντρα της εξαιτίας της εργασίας του, έκανε 3 παιδιά τα οποία μεγάλωσε και ανέστησε μόνη της. Τελεία. Υπόκλιση. Τέλος έργου...
    Αυτή είναι η Αδαμαντία, αυτή και η παράσταση...όπως τα εκατομμύρια Αδαμαντίες ολοκληρωμένες ή εκκολαπτόμενες που κυκλοφορούν ανάμεσά μας.
    120 γράμματα που έστελνε στον άντρα της, λέγοντάς του τα νέα τα δικά της, των παιδιών τους, της οικογενείας τους, της πατρίδας..όπως εκείνη τα βίωνε, τα καταλάβαινε ή όπως δεν τα καταλάβαινε, (λίγη σημασία έχει), γίνονται ένας εξαιρετικός, ρυθμικός, κεφάτος μονόλογος και παίρνουν σάρκα και οστά με τη μοναδική Μάνια Παπαδημητρίου και 3 μουσικούς που παίζουν και τραγουδούν μαζί της ζωντανά (ενίοτε παρεμβαίνουν στους ρόλους των 3 παιδιών της). Ο Κωστής Καπελώνης έκανε σπουδαία δουλειά στη σκηνοθεσία, δίνοντας ρυθμό τέτοιο που να μη βαρεθείς ούτε ένα λεπτό. Η Μάνια Παπαδημητρίου, μοναδική, με κέφι, μπρίο, με λεπτές κωμικές αποχρώσεις, αναδεικνύοντας πως τελικά η ζωή είναι μία κωμωδία, σε όλη τη διάρκεια αεικίνητη, μια ηθοποιός με όλη τη σημασία της λέξης (μπορώ να γράφω ώρες για την ερμηνεία της) Σκηνικά από το Μανώλη Ζαχαριουδάκη, κοστούμια από τη Κατερίνα Σωτηρίου και φώτα από τον ίδιο το σκηνοθέτη Κωστή Καπελώνη αδικούνται από την εξαιρετική ερμηνεία της κ.Παπαδημητρίου: ούτε καν τα προσέχεις, ούτε καν σε αφορούν...η ερμηνεία της τα σαρώνει όλα. Πολύ καλή, και μέσα στο ύφος του έργου η πρωτότυπη μουσική του Σταύρου Σιώλα (το τραγούδι του επίλογου μάλιστα το ερμηνεύει ο ίδιος).
    Μια παράσταση που δε θες να τελειώσει...