604

Το τελευταίο όνειρο της Έμιλυ Ντίκινσον

Αρχείο Παίχτηκε από 20/11/2019 έως 30/01/2020
στο 104
Διάρκεια: 70'
Συγγραφέας: Σταμάτης Πολενάκης
Σκηνοθέτης: Δημοσθένης Φίλιππας
Σκηνογραφία: Μυρτώ Κοσμοπούλου
Κοστούμια: Μυρτώ Κοσμοπούλου
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Μουσική: Κατερίνα Ελοσίτου
Ερμηνεύουν: Ιωάννα Μυλωνά, Μαρία Ροβάκη, Κωνσταντίνος Δανίκας

Περιγραφή

Με όχημα το ποιητικό σύμπαν του βραβευμένου Σταμάτη Πολενάκη και αφορμή το θεατρικό του έργο: «Το τελευταίο όνειρο της Έμιλυ Ντίκινσον», γνωρίζουμε, ψηλαφούμε και εν τέλει ταξιδεύουμε μέσα σ’ ένα άλλο σύμπαν, αυτό της μεγάλης Αμερικανίδας ποιήτριας που επηρέασε όσο λίγοι την παγκόσμια λογοτεχνία.
Από το Άμερστ της Μασαχουσέτης του 19ου αιώνα, από την κάμαρα του σπιτιού της – στην οποία σταδιακά αποσύρθηκε – στη σκηνή του θεάτρου 104 μέσα από ένα όνειρο, το τελευταίο όνειρο της Ε. Ντίκινσον.

Περισσότερα

«Μακάρι να ‘μασταν πάντα παιδιά, δεν ξέρω πώς να μεγαλώσω...»

Ε. Ντίκινσον

Ο Σταμάτης Πολενάκης έχει σπουδάσει ισπανική φιλολογία στη Μαδρίτη και έχει εκδώσει ποιητικές συλλογές και θεατρικά έργα, τα οποία έχουν μεταφραστεί και σε άλλες γλώσσες. Έχει βραβευτεί με το  Κρατικό Βραβείο Ποίησης το 2017.

Μια παράσταση - διαδρομή στην ποίηση, στη μουσική, στο όνειρο, στη ζωή και στο θάνατο. Ένα ονειρικό ταξίδι στην ιδιόρρυθμη ψυχή της σπουδαίας Αμερικανίδας ποιήτριας Έμιλυ Ντίκινσον (1830 - 1886).

Ο  Δημοσθένης Φίλιππας, μετά το «Τελευταίο Τραίνο» (παρουσιάστηκε στο Τρένο στο Ρουφ, το 2017), καθοδηγεί για δεύτερη φορά σκηνοθετικά  την Ιωάννα Μυλωνά και τη Μαρία Ροβάκη στον μαγικό κόσμο του συγγραφέα.

Η Κατερίνα Ελοσίτου παίζει ζωντανά στη σκηνή, την πρωτότυπη μουσική σύνθεση που δημιούργησε, ειδικά για την παράσταση. Οι μελωδίες της θα έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς θα αλληλεπιδρούν με τη δράση των ηθοποιών και θα εναλλάσσονται κατά τη διάρκεια της παράστασης.

Η Έμιλυ Ελίζαμπεθ Ντίκινσον εκκεντρική, τραγικά μοναχική, με αγάπη στη φύση και στην ανθρώπινη ζωή, καταθλιπτική, με έμφυτα χαρακτηριστικά αμφισβήτησης και ανυπακοής,  αναμετράται με την παράδοση, τη ζωή και το θάνατο. Δίπλα όμως στην απόγνωση υπάρχει μια λοξή ματιά που γίνεται κοριτσίστικη δροσιά και ευθυμία!

Βασικό χαρακτηριστικό της η εκούσια απομόνωσή της. Επιλέγει να ζει μέσα στη φαντασία και στην ποίηση. Ελάχιστοι είναι αυτοί που τη γνώρισαν.

Η παράσταση αυτή είναι ένα ταξίδι στο μαγικό κόσμο της σπάνιας αυτής ποιητικής ιδιοφυΐας.

Λίγα λόγια για την ομάδα ΔΟΚΙΜΗ:

Η ομάδα ΔΟΚΙΜΗ δημιουργήθηκε το καλοκαίρι του 2017 στην Αθήνα, από τον Δημοσθένη Φίλιππα (ηθοποιό και σκηνοθέτη της ομάδας), την Κατερίνα Ελοσίτου (μουσικό) και τις ηθοποιούς Ιωάννα Μυλωνά και Μαρία Ροβάκη. Η κοινή τους αντίληψη, παιδεία και αισθητική για το θέατρο καθώς και η ανάγκη τους για μια κοινή καλλιτεχνική συνύπαρξη, εξέλιξη και έρευνα πάνω στην υποκριτική διαδικασία, τους οδήγησε στη δημιουργία της επιτυχημένης παράστασης ''Το Τελευταίο Τραίνο» του Φ. Κους, σε μετάφραση Π. Μάρκαρη, τη σεζόν 2017-2018, στο θεατρικό βαγόνι Τρένο στο Ρουφ. «Το τελευταίο όνειρο της Έμιλυ Ντίκινσον» του Σταμάτη Πολενάκη είναι η δεύτερη παραγωγή της ομάδας.

Η Έμιλυ Ντίκινσον επιστρέφει και ζωντανεύει για μία μέρα, σήμερα, για μας.
Για να μας αφυπνίσει;
Για να μας εξηγήσει;
Για να μας παρακινήσει;
Για να απολαύσει τη φήμη που τόσο λαχταρούσε και ποτέ δεν γνώρισε;

Fame is a bee.

It has a song-

It has a sting-

Ah too, it has a wing.

Από το τότε στο τώρα, στο πάντα.

Έτσι «μίλησε» με την ποίησή της.
- Αφανής σχεδόν μέχρι το θάνατό της –καθώς είχαν εκδοθεί μόλις 10 ποιήματά της κατά τη διάρκεια της ζωής της,
- Αποσυνάγωγη όπως ταιριάζει σε κάθε ιδιοφυΐα,
- Έγκλειστη εκούσια στο σπίτι της,
- Ερημίτισσα… στο κέντρο της πόλης της.
Στο κέντρο της ζωής ταυτόχρονα παρούσα, αιμάσσουσα, αέναη παρατηρήτρια!
- Σπουδαία δημιουργός – «ιδιοφυΐα εκτός ελέγχου» χαρακτηρίστηκε
- Αινιγματική προσωπικότητα
- Ιδιαίτερος άνθρωπος
- Μοναδική βοτανολόγος
- Αφοσιωμένη φυσιολάτρης!

Αμέτρητες οι ιδιότητες μια γυναίκας σε μία ανδροκρατούμενη, θεοκρατική κοινωνία.
Η ζωή της εντυπωσιακή όσο και το έργο της!

Ασάλευτη, μειδιούσα, παιγνιώδης, υπαινικτική, παθιασμένη μας προτείνει μια άλλη ματιά, μια άλλη ζωή, σαν αυτή που ποθούσε να δώσει  στις λέξεις της, σαν αυτή που προσπαθούσε να βρει κι η ίδια μέσα στο σκοτάδι, στο οποίο σιγά-σιγά βυθιζόταν, όταν η όραση της αρχίζει να φθίνει.

Εποχούμενοι, λοιπόν, σας προσκαλούμε στο ταξίδι μας.

A word is dead, when it is said

Some say-

I say it just begins to live

That day

Εικαστική επιμέλεια εντύπων: Δικαίος Χατζηπλής
Φωτογραφίες: Βαγγέλης Γουβέλης
Βοηθός σκηνοθέτη: Ευαγγελία Καπόγιαννη
Παραγωγή: Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Αντιγόνη», ομάδα ΔΟΚΙΜΗ
Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη

Φωτογραφίες

3 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Από τη θεατρολόγο Μαρία Μαρή

    Πρόκειται για μεταφορά σε μια φουτουριστική πραγματικότητα, όπου το παραμύθι «Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων», ένα παραμύθι του Λούις Κάρολ, που ούτως ή άλλως είχε πολλές εφιαλτικές αναφορές μεταφέρεται τώρα με κεντρική ηρωίδα την «Α», που υπακούει όπως και όλοι οι άλλοι στις εντολές της Κυρίας.

    Το έργο μοιάζει να έχει επιρροές από τον Γιεβγκιένι Ζαμιάτιν και το έργο του «Εμείς» ( 1921), που αναφέρεται στον ολοκληρωτισμό. Ο Ζαμιάτιν ήταν ο πρώτος συγγραφέας στον 20ο αιώνα, που μας μεταφέρει σε αυτό το είδος της φουτουριστικής δυστοπίας και βέβαια ακολουθούν ο Τζωρτζ Όργουελ, συγγραφέας του «1984» και ο Άλντους Χάξλεϋ συγγραφέας του «Θαυμαστού καινούργιου κόσμου». Ο Χάξλεϋ περιγράφει μια κοινωνία, όπου κανείς δεν έχει ανάγκη να διαβάσει.

    Το «Γουόντερλαντ» έχει διασκευάσει και δραματοποιήσει η Ηρώ Κισσανδράκη, μετουσιώνοντας σε μια παράσταση όλους αυτούς τους εφιάλτες της σύγχρονης κοινωνίας ενώ το σκηνοθετεί η Θάλεια Γρίβα με τρόπο συγκεντρωτικό και πυκνό.

    Η κοινωνία στο Γουόντερλαντ είναι μια κοινωνία, άχρονη, καταπιεστική για όσους ζουν σε αυτή, όπου όλα υπαγορεύονται: ο χρόνος, η ώρα του τσαγιού, η ώρα της διασκέδασης, που δεν είναι τίποτα άλλο από έναν καθυποταγμένο, ανέμπνευστο χορό και ένα χαζό, στατικό παιχνίδι. Ο χρόνος και η θεώρησή του καθώς και όλη η ζωή ορίζεται εξ΄ολοκλήρου από τους δυνάστες.

    Όλα γίνονται κατόπιν εντολής και υπόδειξης. Όταν κάποιος περάσει ένα διάστημα στο χώρο αυτό, που θα μπορούσε να είναι και χώρος μια κλινικής, τον στέλνουν για το «Μπάνιο» του, όπου του καίνε όλα τα εγκεφαλικά κύτταρα και τον καθιστούν φυτό και ανίκανο να ορθώσει ανάστημα με οποιαδήποτε τρόπο, αφαιρώντας του καθ’ ολοκληρίαν το λόγο και την σκέψη. Ο άνθρωπος παύει να είναι ένα ον με κρίση, αλλά συρρικνώνεται σε ένα παθητικό όν. Η αναζήτηση της αλήθειας από την « Α» θα είναι ένα μάταιο και ατελέσφορο παιχνίδι μέχρι τέλους. Θα παραπλανάται συνεχώς ή δε θα λαμβάνει απαντήσεις στα ερωτήματά της. Όλοι είναι παγιδευμένοι και ενώ αναζητούν διαφυγή από τον «εγκλεισμό» τους, δεν κατορθώνουν ποτέ να ξεφύγουν. Αναρωτιέται η « Α»: “αφού έφυγα από εσάς, πώς είμαι πάντα μαζί σας; ” Οι τρόφιμοι του ιδρύματος αυτού ελέγχονται μέσα από την απόλαυση και από τον πόνο.

    Επί σκηνής βλέπει κανείς θρυμματισμένα φλιτζάνια. Η «Α» προσπαθεί να τα ταιριάξει και να αποδώσει την ακέραιη μορφή τους, την ακέραιη μορφή της αλήθειας ή της ζωής της. Αδύνατο. Συναντά περίεργα πλάσματα με τα οποία μιλά κανονικά. Έναν γάτο, έναν λαγό, ένα ποντίκι, μια κάμπια, τον κύριο Πιλοφόρο ή Π.Φ. Κανείς δεν αναγνωρίζει σταθερά κανέναν ή όταν το κάνει νομίζει ότι τον αναγνωρίζει. Όλοι αναφέρονται στην Κυρία, που δίνει οδηγίες ενώ νιώθουν ότι δεν έχουν χρόνο και ότι πρέπει να κάνουν ό,τι τους έχει « διαταχθεί».

    Υπέροχος ο Πιλοφόρος (Κωνσταντίνος Δανίκας), ευαίσθητος, δείχνει να θυμάται ή έτσι νομίζει την « Α» και κάπου νιώθει τρυφερά απέναντί της. Δεν βγάζει ποτέ το καπέλο του καθώς είναι η μόνη αντίσταση την οποία μπορεί να προβάλλει. Θέλει να την προστατεύσει, ενώ όταν τον καλούν για μπάνιο ο φόβος αποκρυσταλλώνεται στο πρόσωπό του σαν να ήταν καρτούν. Ωστόσο πηγαίνει και σώζεται πρόσκαιρα από τον αφανισμό του.

    Απελπισμένη και φοβισμένη και η «Α» (Ηρώ Κισσανδράκη) αφού νομίζει ότι επικοινωνεί με μια αόρατη, απρόσωπη εξουσία, που μπορεί να είναι ο θεός ή οποιαδήποτε άλλη μορφή εξουσίας, που όμως απλά παίζει ένα παιχνίδι μαζί της και της υπαγορεύει τις κινήσεις της. Ενδιάμεσος, μεσολαβητής, μεσάζων, δερβέναγας, νταής και δυνάστης ο γιατρός (Δημήτρης Γερολυμάτος) εκφράζει όλη την υποκρισία και την εκμετάλλευση του αδυνάτου, κάνοντας χρήση της καίριας θέσης του. Σύνηθες κοινωνικό φαινόμενο εσωτερικής δυναστείας κάτω από την απρόσωπη και απροκάλυπτη εξουσία. Όσοι βρίσκονται στην κάστα αυτών των «λειτουργών», γίνονται οι μεγαλύτεροι τύραννοι και εκμεταλλευτές ανά τους αιώνες.

    Η κάμπια του παραμυθιού καπνίζει ένα πράσινο φύλλο όλη την ώρα, ένα δικό της ναρκωτικό και γενικά βρίσκεται στον κόσμο της, ενώ διατυπώνει θεωρίες.

    Το κοστούμια του Roger Legrand, άσπρα με εκείνη τη νοσοκομειακή σαγιονάρα ή σαγιονάρα πισίνας, παραπέμπει σε κάποιο άσυλο, κάποιο κέντρο φροντίδας άρρωστων ανθρώπων. Ενδιαφέροντα και τα σκηνικά του με τα φλιτζάνια να κρέμονται από το ταβάνι, καθώς η ώρα του τσαγιού διατάζεται από τη θεϊκή βούληση της Κυρίας, ενώ άλλα σπασμένα φλιτζάνια στο πάτωμα αποτελούν δείγμα ταραχής και διάλυσης.

    Οι μάσκες της Μάρθας Φωκά εξαιρετικές, παραπέμπουν παράλληλα σε παραμύθι και σε εφιάλτη. Είναι σαν το πρόσωπο του κλόουν που εκπέμπει χαρά και αθωότητα, ενώ κρύβει και ένα μαύρο μυστήριο τρόμου. Εκπληκτική η μουσική του Γιώργου Μιζίθρα. Πρωτότυπη μουσική, ακριβώς για μια τέτοια παράσταση σε ένα ατοπικό και άχρονο καθεστώς, όπου ο άνθρωπος έχει χάσει τον εαυτό του και τον προορισμό του, ενώ το σύστημα μοιάζει να τον μεταχειρίζεται απάνθρωπα όπως τον Βόυτσεκ στο ομώνυμο έργο του Μπύχνερ.

  2. Το όνειρο της Εμιλυ Ντικινσον
    Υπέροχη παράσταση με εξαιρετικές ερμηνείες , ωραία σκηνοθεσία και ζωντανή μουσική.
    Περάσαμε ενα πολύ όμορφο βράδυ που ένα τόσο ωραίο κείμενο μας πλημμύρισε με συναισθήματα! Παρατεταμένο ήταν και το χειροκρότημα στο τέλος.