1. Χριστίνα, ισορροπείς ανάμεσα σε δύο κόσμους, που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν αντίθετοι: τη μάχιμη δικηγορία και την τέχνη. Πώς συνομιλεί μέσα σου η νομική επιστήμη και πώς η θεατρική γραφή; Νιώθεις ότι η καθημερινή τριβή με τις ανθρώπινες ιστορίες στα δικαστήρια σου προσφέρει τα εργαλεία για μια βαθύτερη ψυχογράφηση των ηρώων σου;
Χ. Λ: Δεν θεωρώ ότι αυτοί οι δύο κόσμοι είναι αντίθετοι. Για μένα είναι αλληλένδετοι και τροφοδοτεί διαρκώς ο ένας τον άλλον. Η δικηγορία μού δίνει καθημερινά την ευκαιρία να έρχομαι σε επαφή με ανθρώπινες ιστορίες, συγκρούσεις, φόβους και αδιέξοδα. Βλέπω ανθρώπους πίσω από τις υποθέσεις και τα δικόγραφα. Αυτό το υλικό περνάει αναπόφευκτα στη θεατρική μου γραφή, όχι αυτούσιο, αλλά καλλιτεχνικά επεξεργασμένο. Με ενδιαφέρει πολύ το ρεαλιστικό θέατρο. Πιστεύω ότι οι ψυχές των ανθρώπων σήμερα πάσχουν και έχουν ανάγκη να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους πάνω στη σκηνή. Η δικηγορία μού προσφέρει την παρατήρηση και το θέατρο τη δυνατότητα να μετατρέψω αυτή την παρατήρηση σε τέχνη.
2. Το «Νούμερο 21» αντλεί την έμπνευσή του από μια πραγματική δικαστική υπόθεση στα τέλη της δεκαετίας του '80, η οποία είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη με την αθώωση μιας κακοποιημένης γυναίκας. Τι ήταν αυτό, που σε ώθησε να φέρεις στο φως αυτή την ιστορία σήμερα και γιατί πιστεύεις ότι το αποτύπωμά της παραμένει τόσο επώδυνα επίκαιρο στην εποχή μας;
Χ. Λ: Αυτό που με προβλημάτισε ήταν ότι, παρά το πέρασμα τόσων δεκαετιών, εξακολουθούμε να συναντάμε τις ίδιες συμπεριφορές, τις ίδιες σιωπές και τις ίδιες παγίδες στις ανθρώπινες σχέσεις. Δεν ήθελα απλώς να αναπαραστήσω μια παλιά δικαστική υπόθεση. Ήθελα να την αξιοποιήσω ως αφετηρία για να μιλήσω για τη γυναικεία κακοποίηση σήμερα, κυρίως για τις μορφές της που δεν αναγνωρίζονται εύκολα. Με ενδιέφερε ιδιαίτερα η υπόγεια κακοποίηση, εκείνη που δεν αφήνει απαραίτητα σημάδια στο σώμα, που εκκολάπτεται σταδιακά μέσα σε μια σχέση. Ένας από τους βασικούς λόγους που έγραψα το έργο ήταν να προειδοποιήσω τα νέα κορίτσια. Να αναγνωρίσουν ότι η κακοποίηση δεν αρχίζει απαραίτητα με ένα χτύπημα. Μπορεί να αρχίζει με τον έλεγχο, την υποτίμηση, την απομόνωση και την ενοχοποίηση.
3. Αντιλαμβάνεσαι το θέατρο ως ένα όχημα για την κοινωνική αφύπνιση και την ορατότητα πραγμάτων, που συχνά επιλέγουμε να μην βλέπουμε;
Χ. Λ: Απολύτως. Δεν με ενδιαφέρει ένα θέατρο αποκομμένο από την πραγματική ζωή. Με ενδιαφέρει να κοιτάζει εκεί όπου εμείς συχνά αποστρέφουμε το βλέμμα. Το «Νούμερο 21» μιλάει για πράγματα που συμβαίνουν μέσα στα σπίτια μας και στις σχέσεις μας, αλλά παραμένουν αόρατα. Δεν πιστεύω ότι το θέατρο μπορεί από μόνο του να αλλάξει τον κόσμο. Μπορεί όμως να αλλάξει τον τρόπο που ένας άνθρωπος βλέπει κάτι. Αν ένας θεατής φύγει από την παράσταση έχοντας αναγνωρίσει μια συμπεριφορά που μέχρι χθες δεν έβλεπε, τότε το θέατρο έχει πετύχει έναν πολύ σημαντικό σκοπό.
4. Όπως σημειώνεται και στην παρουσίαση του έργου, η προσέγγισή σου αποφεύγει τις εύκολες απαντήσεις. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις, που αντιμετώπισες συγγραφικά στην προσπάθεια να αποδώσεις με ειλικρίνεια τον εσωτερικό κόσμο τόσο του θύματος, όσο και του κακοποιητή;
Χ. Λ: Δεν ήθελα να καταφύγω σε εύκολους χαρακτηρισμούς και στερεότυπα. Δεν ήθελα να παρουσιάσω τον κακοποιητή ως ένα τέρας με κόκκινα κέρατα. Γιατί αυτό θα ήταν ίσως καθησυχαστικό, αλλά δε θα ήταν αληθινό. Ο κακοποιητής μπορεί να είναι ένας άνθρωπος της διπλανής πόρτας, που ζει και κινείται ανάμεσά μας. Με ενδιέφερε να αναζητήσω πώς ένας άνθρωπος, που κάποτε αισθάνθηκε ευάλωτος, αδύναμος ή ντροπιασμένος, μπορεί να μετατρέψει την αδυναμία του σε εξουσία πάνω σε έναν άλλον άνθρωπο. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δικαιολογώ την κακοποιητική συμπεριφορά. Από την άλλη πλευρά, ήθελα να αποδώσω το θύμα χωρίς να το παρουσιάσω ως έναν αδύναμο, άβουλο άνθρωπο. Η κακοποίηση είναι μια σύνθετη διαδικασία. Ο φόβος, η εξάρτηση, η ενοχή και η ελπίδα ότι ο άλλος θα αλλάξει μπορούν να δημιουργήσουν έναν ασφυκτικό ψυχικό μηχανισμό. Ήθελα να καταδείξω ακριβώς αυτή την πολυπλοκότητα.
5. Πώς λειτούργησε η συνάντησή σου με τη σκηνοθέτιδα Ερμίνα Κυριαζή, αλλά κι η κοινή σας καλλιτεχνική οπτική, ώστε να πάρει σάρκα και οστά το «Νούμερο 21» πάνω στη σκηνή του Μικρού Γκλόρια;
Χ. Λ: Η συνάντησή μου με την Ερμίνα Κυριαζή ήταν πολύ σημαντική. Ένα θεατρικό κείμενο, όταν περνάει από τα χέρια του συγγραφέα στη σκηνή, αποκτά μια δεύτερη ζωή. Αυτό απαιτεί εμπιστοσύνη και ουσιαστική καλλιτεχνική συνεργασία. Η Ερμίνα προσέγγισε το έργο με ευαισθησία και σοβαρότητα, κατανοώντας τη βαρύτητα του θέματος. Έχουμε επίσης μια ικανή ομάδα ηθοποιών, που υπηρετούν το κείμενο με πειθαρχία και σεβασμό. Ένα τόσο ευαίσθητο θέμα απαιτεί μεγάλη υποκριτική ακρίβεια. Νιώθω ευγνωμοσύνη που το έργο μου συνάντησε αυτούς τους ανθρώπους…
6. Με το έργο να κυκλοφορεί ήδη σε βιβλίο από τις εκδόσεις Μετρονόμος και την παράσταση να βρίσκεται σε εξέλιξη, ποιο είναι το πρώτο feedback, που εισπράττεις από τους αναγνώστες και τους θεατές; Υπάρχει κάποια αντίδραση ή σχόλιο, που σε άγγιξε ιδιαίτερα;
Χ. Λ: Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι να μη μένει ο θεατής αμέτοχος. Να προβληματίζεται, να συζητά, να αναγνωρίζει συμπεριφορές που ίσως έχει συναντήσει στη ζωή του. Για μένα η μεγαλύτερη επιτυχία δεν είναι απλώς να αρέσει ένα έργο, αλλά να προκαλέσει μια εσωτερική μετακίνηση στον άνθρωπο που το παρακολουθεί. Με συγκινεί ιδιαίτερα η σκέψη ότι μπορεί να φανεί χρήσιμο σε ένα νέο κορίτσι, βοηθώντας το να αναγνωρίσει εγκαίρως τα πρώτα σημάδια μιας κακοποιητικής σχέσης. Η έκδοσή του από τον Μετρονόμο μού δίνει επίσης μεγάλη χαρά, γιατί το κείμενο αποκτά μια δεύτερη ζωή, ανεξάρτητη από τη θεατρική παράσταση.
7. Κλείνοντας, αν ένας θεατής έπρεπε να πάρει μαζί του, φεύγοντας από το θέατρο, μία και μόνο σκέψη, μια φράση ή ένα συγκεκριμένο συναίσθημα, ποιο θα ήθελες να είναι αυτό;
Χ. Λ: Θα ήθελα να καταλάβει ότι η αγάπη δεν μπορεί να συνυπάρχει με τον φόβο και την υποταγή. Ότι δεν χρειάζεται να αποδεικνύουμε την αγάπη μας υπομένοντας την κακοποίηση. Και ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να μας μικραίνει για να αισθάνεται ο ίδιος μεγαλύτερος. Αν έπρεπε να συμπυκνώσω όσα θέλω να πω σε μία φράση, θα ήταν: «Η αγάπη δεν πρέπει ποτέ να σε κάνει να χάνεις τη φωνή σου ή να μικραίνεις για να χωρέσεις στη ζωή κάποιου άλλου».
Πληροφορίες για την παράσταση: εδώ
