Κριτική για την παράσταση "Η άλλη πλευρά της καταιγίδας"

Από τη θεατρολόγο Μαρία Μαρή

Μια συγκλονιστική παράσταση που χρησιμοποιεί όλα τα μέσα του Θεάτρου, τα παραδοσιακά, αλλά και τα μοντέρνα, την τεχνολογία, 70% ζωντανό βίντεο και 30% κονσέρβα, αλλά και την ουσία, την πεμπτουσία του θεάτρου, την ερμηνεία του ηθοποιού, τη μουσική, το χορό, τα σκηνικά. Η "Άλλη πλευρά της καταιγίδας", σε σύλληψη και σκηνοθεσία του Γιάννη Χουβαρδά  με συνεργασία στο κείμενο της Έρις Κύργια. Έτσι ξεκινά το Φεστιβάλ Αθηνών 2022. Με ένα έργο που συμπυκνώνει το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον.

«Δεν θα σταματήσουμε ποτέ να εξερευνούμε», όμως πώς να αντιπαλέψει κάποιος την ματαιότητα της ζωής;

Ο Γιάννης Χουβαρδάς ενώνει τα έργα δυο τεράτων. Το κύκνειο έργο του Σαίξπηρ «Τρικυμία» κατά άλλους «Καταιγίδα» και το κύκνειο ανολοκλήρωτο κινηματογραφικό άσμα του Όρσον Ουέλς "Η άλλη πλευρά του ανέμου". Το νησί του Πρόσπερο γίνεται το στούντιο Sycorax στο Χόλιγουντ. Έτσι την απίστευτη φαντασμαγορία του βασιλικού καραβιού που ναυαγεί, μια φοβερή τρικυμία που ξεσηκώνεται από το ραβδί κάποιου μάγου, ένα κορίτσι που ζει ακόμα στην αμφίβολη, δροσερή ώρα της αυγής του κι εκστασιάζεται σαν πρωτοβλέπει ανθρώπους, τέρατα που μόλις ξεχωρίζουν από το βούρκο της γης, πνεύματα που ψυχώνουν τον αέρα, όλος ο οπλισμός του παραμυθιού του πιο ελεύθερου πνεύματος που στοιχειώνει τη φαντασία του ποιητή, ενώ γράφει το έργο τούτο συνδυάζεται με την αντίστοιχη κινηματογραφική δημιουργία του Χόλυγουντ τα χρυσά χρόνια 40- 50- 60.
Όλα τα πρόσωπα είναι οι σταρ του αμερικάνικου σινεμά, συνεργάτες του μεγάλου σκηνοθέτη Όρσον Ουέλς : ο Φρεντ Αστέρ (Φερντινάντο) και η Τζίντζερ Ρότζερς (Μιράντα), ο Γκάρι Γκρέιβερ, οπερατέρ του Ουέλς (Άριελ), ο Πίτερ Λόρε (Κάλιμπαν), ο Χοντρός (Στέφανο) και ο Λιγνός (Τρινκούλο), ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ (Αντόνιο), η Ρίτα Χέιγουορθ (ως Γκονζάλα - η μόνη ηρωίδα που δεν υπάρχει στο σαιξπηρικό πρωτότυπο) και που λατρεύτηκε από τον σκηνοθέτη Όρσον Ουέλς.

Το λειτουργικό σκηνικό της Εύας Μανιδάκη εντάσσεται στην φαντασμαγορία μαζί με τα υπέροχα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη. Η Ρίτα Χέιγουρθ απόλυτα αναβιώνει επί σκηνής με την κίνησή της, την ερμηνεία της και το εμβληματικό κοστούμι της. Η παράσταση βασίζεται ουσιαστικά στη μουσική σύνθεση και εκτέλεση του Θοδωρή Οικονόμου, στο σχεδιασμό βίντεο και το σχεδιασμό των ζωντανών πλάνων του Παντελή Μάκκα, στους φωτισμούς και την κινηματογράφηση του Σίμου Σαρκετζή, στις χορογραφίες του Φωκά Ευαγγελινού, στην κίνηση της Μαρκέλλας Μανωλιάδη, στο μακιγιάζ του Αχιλλέα Χαρίτου και στις κομμώσεις του Δημήτρη Αποστολίδη.

Όλα μπορεί να τα δει κάποιος στο θέατρο ή στην αληθινή ζωή σαν τραγωδία ή και σαν φάρσα. Όλα χάνονται στο βάθος του χρόνου και της μνήμης. Πως θα ήταν η « Άλλη πλευρά του ανέμου» αν είχε ολοκληρωθεί από τον Γουέλς ή η «Τρικυμία» από μια άλλη οπτική;

Σκηνοθετικά το εγχείρημα είναι πολύ δύσκολο και πετυχαίνει να εντυπωσιάσει και να κάνει κάποιους θεατές να νοσταλγήσουν τις μεγάλες ταινίες και τις χρυσές εποχές του κινηματογράφου.

Η αλληγορία αφορά την ύπαρξη της τέχνης, την ανατροφοδότησή της, το μέλλον της. Μπορεί να στερέψει το ταλέντο του καλλιτέχνη; Σαν από μηχανής Θεός εμφανίζεται ένας ακόμα θεός της τέχνης ο Γιάννης Βογιατζής για να δώσει την απάντησή του. Μετά τις μνημειώδεις ταινίες του Φίνου και μην βρίσκοντας βέβαια κάτι αντίστοιχο αναλώθηκε σε «δεύτερες» ταινίες ως την ώρα που γνώρισε τον Γιάννη Χουβαρδά και το θέατρο Αμόρε και του ανοίχτηκε πάλι ένας δρόμος τέχνης συγκλονιστικός και αντάξιός του. Ακόμα τον υπηρετεί με σεβασμό και πάθος. Όλοι λογοδοτούμε στο σύμπαν.

Όλοι εξαίρετοι ηθοποιοί Αλέξανδρος Μυλωνάς (Όρσον Γουέλς-Πρόσπερο), Έκτορας Λυγίζος (Γκάρι Γκρέιβερ-Άριελ), Δημήτρης Πιατάς (Πίτερ Λόρε-Κάλιμπαν), Άλκηστις Πουλοπούλου (Ρίτα Χέιγουορθ-Γκονζάλα), Ελένη Μπούκλη (Τζίντζερ Ρότζερς-Μιράντα), Αντώνης Μυριαγκός (Τζέιμς Κάγκνεϊ-Σεμπαστιάνο), Δημήτρης Παπανικολάου (Βίνσεντ Πράις-Αλόνσο), Δημήτρης Πασσάς (Φρεντ Αστέρ-Φερντινάντο), Χάρης Φραγκούλης (Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ-Αντόνιο), Άρης Μπαλής (Σταν Λόρεν-Τρινκούλο), Πυγμαλίων Δαδακαρίδης (Όλιβερ Χάρντι-Στέφανο) υποστηρίζουν θεμελιακά αυτή τη δύσκολη να αποδοθεί παράσταση.

Μια εορταστική, θεατρική αρχή του φετινού Φεστιβάλ, με μια πολυσχιδή σκηνοθετική ματιά και την σύγκλιση όλων των θεατρικών και κινηματογραφικών μέσων. Ίσως η απαρχή μιας νέας περιόδου για το θέατρο.

Πληροφορίες για την παράσταση: Εδώ